Het Paleis kon handig zowel De Wever promoveren, als alle partners tevreden stellen.
De koning speelt het handig en snijdt de peer netjes in twee: geen al te risicovolle opdracht tot ‘formateur’, maar wel een duidelijk signaal “dat het vooruit moet blijven gaan”. Zo is De Wever niet langer gewoon informateur, maar schuift hij een trapje serieuzer, en breder, naar ‘preformateur’. De N-VA-voorzitter blijft zo aan zet, en kan zijn huidige methode blijven hanteren. Vooruit verzette zich net iets te hevig tegen een volwaardig formateurschap, uit schrik om ‘vast’ te komen zitten. “Een vergadering van twee uur volstaat niet”. Om tegelijk ook een signaal te geven rond het premierschap, waar de christendemocratische familie in stilte ook op aast, ging daarop ook Maxime Prévot (Les Engagés) dwarsliggen. Maar voor beiden lijkt er weinig ontsnappen aan. Er is immers geen alternatief, en iedereen wil “een snelle regeringsvorming”, zo is wel de consensus die in de informateursnota stond. En dat vond de koning duidelijk ook.
In het nieuws: De Wever blijft aan zet en krijgt zelfs een halve promotie.
De details: Zo zet het Paleis wel mee subtiel druk, om naar een snelle regeringsvorming te gaan, op zowel Vooruit als Les Engagés. Beiden hadden, om andere redenen, tot vanmorgen nog bezwaar gemaakt om De Wever echt te laten vervellen tot formateur. Een ‘preformateur’ is de elegante oplossing voor allen.
“Les astres ne sont pas réunis,” of vrij vertaald: “De sterren staan nog niet gunstig”. Het was Maxime Prévot, de baas van LE, die vanmorgen, nauwelijks een uurtje voordat informateur De Wever op het Paleis even kwam vertellen wat niet mocht: dat er een promotie tot formateur zou komen.
Prévot maakte zo een veto concreet, wat Vooruit eigenlijk in de uren voordien al in de wandelgangen ook had geformuleerd, zonder zich vast te rijden op de publieke tribune.
De opbouw was nochtans duidelijk: onder meer Le Soir en De Morgen spraken gisteren al van een “formateur” De Wever, hij zou een promotie gaan krijgen van de koning vandaag, wat de gesprekspartners vervolgens handig lieten lekken, al dan niet om het tegen te houden.
Want daarbij liet men vanuit Vooruit heel duidelijk verstaan “dat er nog onvoldoende garanties waren” op vlak van het inhoudelijk, onder meer over het sociaal beleid, om al tot zo’n volgende fase in de onderhandelingen over te gaan. “We waren niet klaar, één vergadering van twee uur volstaat niet om echt naar een formatie over te gaan,” zo is bij de partijtop te horen, die in stilte ook akkoord ging met de volgende zet in de formatie.
Eerder dan een week te verlengen, en zo een rondje te gaan rijden, besliste het Paleis dus vanmorgen om toch de snelheid in de regeringsvorming te behouden. Geen consultaties van de voorzitters, wat ook nog geopperd werd, maar gewoon een semantische creativiteit van de koning: een ‘preformateur’, waardoor De Wever geen momentum verliest, maar toch ook niet volwaardig tot formateur (en toekomstig premier) vervelt.
Nieuw is het niet: Er doken nog al preformateurs op, in het verleden. Succesvol en minder succesvol.
